Araçta Kremler ve Yağlamalar Nereye Yapılır
İlk arabamı aldığımda kapı menteşelerinin gıcırdaması beni deli ediyordu. Sabah işe giderken kapıyı açar açmaz o "iiiik" sesi, sanki aracın yaşı benim tahminimden yirmi yıl fazlaymış gibi hissettiriyordu. Servise gittim, adam gülerek "bunun için para almam, git bir yağlayıcı al, kendin yap" dedi. O gün öğrendiğim şey şu: araç yağlaması dediğimiz iş, motor yağı değişimi gibi teknik bilgi isteyen bir konu değil; on beş dakikada, hiç bulaşmadan yapabileceğiniz bir bakım rutini. Ama ihmal edildiğinde kapı kilitleri tutukluk yapıyor, bagaj kapağı yarı yolda kalıyor, kışın kapılar donuyor.
Yıllar içinde kendi arabamda ve tanıdıkların araçlarında denemekten öğrendiklerimi burada toparlamaya çalıştım. Amacım, hiç kaportanın altına girmeden yapabileceğiniz noktaları göstermek ve hangi noktada hangi ürünü kullanacağınızı netleştirmek.
Hangi Noktalar Yağlanır ve Ne İşe Yarar
Yağlanacak noktaları düşünürken bende işe yarayan basit bir kural var: hareket eden, sürtünen ve metal metale temas eden her yer. Kapıyı açıp kapatırken, camı indirirken, bagajı kaldırırken bir zorlanma ya da ses duyuyorsanız orada bir sürtünme var demektir. Aşağıdaki noktaları sırayla gezmeyi alışkanlık haline getirdim.
Kapı Menteşeleri ve Kapı Tutucuları
Her kapıda iki menteşe ve bir de kapı tutucu (kapıyı açık pozisyonda tutan kol) bulunur. Kapıyı açtığımda menteşelerin pimlerini gözle görebiliyorum; oraya doğrudan sprey sıkıp kapıyı beş on kez açıp kapatıyorum. En çok gıcırtı yapan aslında menteşe değil, o ortadaki tutucu kol oluyor. Kolun üzerindeki kaymalı yüzeye ince bir yağ sürüp bezle fazlasını almak yeterli.
Bir uyarı: sprey sıkarken kapı kenarına bir gazete ya da eski bez tutuyorum. Aksi halde damlayan yağ kapı altındaki boyaya yayılıyor ve toz tutup çirkin bir iz bırakıyor. Bu izi sonradan çıkarmak, iç ve dış temizlik rutinine fazladan iş ekliyor.
Kilit Mekanizmaları ve Anahtar Yuvaları
Kapı kilitlerinin dil kısmı (kapı kenarındaki hareketli metal dil) ve gövdedeki karşılık yuvası mutlaka yağlanmalı. Burada gres tipi bir ürün tercih ediyorum, çünkü ince yağ kısa sürede akıp gidiyor. Anahtar yuvası için ise durum farklı: oraya kalın gres koymak silindirin içine toz çekilmesine sebep oluyor. Ben yuvaya çok az miktarda grafit bazlı ya da kilitler için üretilmiş özel yağlayıcı sıkıp anahtarı birkaç kez çevirmeyi tercih ediyorum.
Bagaj, Motor Kapağı ve Yakıt Kapağı
Motor kapağının menteşeleri ve emniyet mandalı sık atlanan yerler. Mandal paslandığında kapak açılmıyor ve bu, motor yağı seviyesi ya da soğutucu sıvı kontrolü gibi rutin işleri bile yapamamanıza yol açıyor. Bagaj kilidi ile yakıt kapağı menteşesi de aynı şekilde ilgi istiyor. Yakıt kapağının küçük menteşesine bir damla yağ, kışın donmasını engelliyor.
Camlar, Kızaklar ve Lastik Fitiller
Cam kızakları ve kapı fitilleri yağ değil, silikon bazlı bakım ürünü ister. Petrol bazlı yağlar kauçuğu şişirip zamanla çatlatıyor. Kapı fitillerine kışa girmeden silikon uygulamak, sabah kapının donup açılmama sorununu bende tamamen bitirdi. Aynı mantık silecek kollarının pivot noktaları için de geçerli; lastik süpürgeye yağ değdirmemek şartıyla.
Doğru Ürünü Seçmek ve İşi Sıraya Koymak
Başlangıçta tek bir sprey kutusuyla her yeri yağlamaya çalıştım ve bazı yerlerde işi kötüleştirdim. Ürünlerin farkını anlamak, bu bakımın en kritik kısmı.
Hangi Ürün Nereye
| Nokta | Uygun ürün | Sıklık |
|---|---|---|
| Kapı ve kaput menteşeleri | Lityum gres veya çok amaçlı sprey yağ | Yılda 2 kez |
| Kilit dili ve karşılığı | Beyaz lityum gres | Yılda 2 kez |
| Anahtar silindiri | Grafit / kilit yağlayıcı | Yılda 1 kez |
| Kapı fitilleri, cam kızakları | Silikon sprey | Kış öncesi |
| Kapı tutucu kol | Gres | Ses duyulduğunda |
Pas çözücü spreyleri yağlayıcı sanmak yaygın bir hata. Onlar sıkışmış cıvatayı açmak için; yüzeyde kalıcı bir film bırakmadıkları için kısa sürede etkileri geçiyor. Pas çözücüyle temizledikten sonra üzerine mutlaka gres ya da kalıcı bir yağ uyguluyorum.
Uygulama Sırası
- Yağlanacak noktayı bezle silip tozu ve eski kurumuş yağı temizliyorum.
- Pas varsa önce pas çözücü sıkıp beş dakika bekliyorum, sonra tekrar siliyorum.
- Yağlayıcıyı az miktarda uyguluyorum; ince ve uzun ağızlıklı spreyler işi kolaylaştırıyor.
- Parçayı birkaç kez hareket ettirip yağın içine dağılmasını sağlıyorum.
- Dışarı taşan fazlalığı hemen siliyorum, çünkü toz tutan yağ zımpara gibi davranıyor.
Yağ Sürülmemesi Gereken Yerler
Bu kısım en az yağlama kadar önemli. Fren diski ve balatalara, kayış kasnak yüzeylerine, akü kutup başlarına (özel koruyucu dışında), lastiklere ve elektrik bağlantı soketlerine yağlayıcı sıkmayın. Fren sistemi bakımında yağ sadece belirli kaliperlerin kılavuz pimlerine, o iş için üretilmiş özel gres ile uygulanır. Ben emin olmadığım