Araç Klimasının Bakımı ve Bakteri Temizliği

İlk arabamı aldığım yaz, klimayı açtığımda burnuma gelen o ıslak havlu kokusunu hiç unutmam. Camları açıp havalandırıyordum, koku bir süre kayboluyor, sonra tekrar geliyordu. Aylarca "arabanın kokusu böyle" diye düşündüm. Meğer sorun ne motorda ne döşemedeydi; klima sistemimin içi bakteri ve küf yuvası olmuştu. O günden sonra araç klima bakımını, motor yağı değişimi kadar rutin bir iş olarak görmeye başladım.

Yeni başlayan biri için klima kafa karıştırıcı görünebilir çünkü içinde gaz var, kompresör var, elektronik var. Ama sizin elinizle yapabileceğiniz kısım sandığınızdan çok daha büyük ve basit. Servise ne zaman gitmeniz gerektiğini de anlatacağım; böylece her soğutma kaybında "gaz doldurun" diyen ustaya boşuna para vermezsiniz.

Klima Sistemi Nasıl Çalışır ve Kokular Nereden Gelir?

Kısaca anlatayım: kompresör, soğutucu gazı sıkıştırır, gaz kondenserde soğur, sonra kabin içindeki evaporatörde genleşerek buz gibi olur. Fan bu soğuk yüzeyin üstünden hava üfler ve size ulaşır. Bu döngüyü kavradığınızda kokunun kaynağını da anlarsınız.

Evaporatör: nemin biriktiği yer

Evaporatör soğuk olduğu için üzerinde yoğuşma olur, yani terler. Bir bardağın dışındaki su damlaları gibi. Normal şartlarda bu su, aracın altındaki tahliye deliğinden akar; park ettiğiniz yerde gördüğünüz su birikintisinin nedeni budur ve endişelenecek bir şey değildir. Fakat karanlık, nemli ve tozlu bir ortam bakteri ile küf için ideal. Zamanla evaporatör kanatları arasında biyolojik bir tabaka oluşur, işte o meşhur çorap kokusu buradan gelir.

Benim yaptığım en basit alışkanlık şu oldu: varış noktama yaklaşık iki üç dakika kalınca klima düğmesini kapatıp fanı en yüksekte açık bırakıyorum. Böylece evaporatör motor durmadan önce kuruyor. Bu küçük hareket bile koku oluşumunu belirgin şekilde geciktiriyor.

Polen filtresi (kabin filtresi)

Klima kokusu şikayetlerinin çoğu aslında tıkanmış bir polen filtresinden kaynaklanıyor. Yaprak parçaları, toz, hatta bazen böcek kalıntıları filtrenin üzerinde toplanıyor ve nemle birleşince tam bir mikrop kolonisi oluyor. Filtre çoğu araçta torpido gözünün arkasında ya da ön cam altındaki plastik kapağın içinde. Sökmesi genellikle bir tornavida işi, hatta bazı modellerde hiç alet gerektirmiyor. Filtre değişimi konusunu daha detaylı anlattığım filtre rehberine de göz atmanızı öneririm, çünkü hava, yakıt ve yağ filtreleri birbirinden farklı işler yapıyor.

Kondenser ve hava akışı

Aracın ön tarafında, radyatörün önünde duran ince petekli parça kondenserdir. Böcek, çamur ve yaprakla dolduğunda gaz yeterince soğuyamaz ve klimanız özellikle şehir içinde, dur kalk trafiğinde zayıflar. Ben yılda bir kez, aracı yıkarken önden düşük basınçlı su ile bu peteği yukarıdan aşağıya doğru durularım. Yüksek basınçlı tabancayı yakın mesafeden tutmayın; kanatçıklar kolayca yatar ve verim daha da düşer.

Kendi Yapabileceğiniz Bakım ve Servise Bırakmanız Gerekenler

Burada net bir çizgi var: kabin tarafı sizin işiniz, gaz devresi ustanın işi. Nedeni basit; soğutucu gaz kapalı bir devrede basınç altında durur ve manometre olmadan ne kadar olduğunu bilemezsiniz.

Evde yapabileceğiniz temizlik

1. Polen filtresini çıkarın. Kirliyse yenisini takın; yıkayıp tekrar kullanmaya çalışmayın, kağıt gözenekleri bozulur.
2. Filtre yuvasını temizleyin. Elektrikli süpürgenin ince başlığıyla yaprak kalıntılarını çekin.
3. Klima temizleyici sprey uygulayın. Piyasada köpüklü ve aerosol tipleri var. Köpüklüler uzun bir hortumla filtre yuvasından evaporatöre püskürtülür, köpük eriyip tahliye borusundan akar. Aerosol olanlar ise araç çalışırken, klima ve iç hava sirkülasyonu açıkken kabin içine bırakılır.
4. Havalandırma kanallarını unutmayın. Sprey uygulamasından sonra fanı 10 dakika en yüksek kademede açık bırakıp aracı havalandırın.
5. Tahliye deliğini kontrol edin. Park ettiğiniz yerde hiç su damlamıyor ama ayak boşluğunda nem varsa, tahliye hortumu tıkalı olabilir.

Servise ne sıklıkla gitmeliyim?

Bana en çok sorulan soru bu. Kendi düzenim şöyle:

Gaz her yıl mutlaka değişmez. Sistem kapalıdır, ama contalardan yılda bir miktar sızma olabilir. Yani birkaç yılda bir dolum gerekebilir; her yaz ısrarla doldurmak sağlıklı bir yaklaşım değil. Eğer üst üste iki sezon gaz bitiyorsa orada bir kaçak var demektir ve önce kaçağın bulunması gerekir.

Kışın klimayı kapatmak doğru mu?

Hayır, benim en büyük hatam da buydu. Kompresörün içindeki yağ, sistem çalıştıkça gazla birlikte dolaşır ve contaları yağlar. Aylarca hiç açmazsanız contalar kurur, sonra kaçak başlar. Kışın da