Kış ve Yaz Aylarına Araç Hazırlanması

İlk arabamı aldığım yıl kasım ayında bir sabah motoru çalıştırmaya çalıştım ve akü sadece "krrr" diye bir ses çıkardı. Aynı akü ağustosta hiç sorun çıkarmamıştı. O gün öğrendim ki araç, hava değişimlerini bizden çok daha sert hisseder. O yüzden yılda iki kez, ekim sonu ve mayıs başı gibi, kendime küçük bir kontrol günü ayırıyorum. Mevsim hazırlığı dediğim şey aslında bu: pahalı bir servis paketi değil, iki saatlik dikkatli bir gözden geçirme.

Aşağıda yıllar içinde oturttuğum düzeni anlatacağım. Yeni başlıyorsanız hepsini birden yapmaya çalışmayın; listeyi elinize alın, sırayla ilerleyin. Bir hafta sonu yeter.

Kışa Girerken Yaptığım Kontroller

Kış, aracın zayıf noktalarını ortaya çıkaran mevsim. Soğuk metali büzüştürür, sıvıları koyulaştırır, aküyü zorlar. Ben kış hazırlığına ilk soğukların başladığı günü beklemeden, hava henüz 10-12 derecelerde gezerken başlıyorum. Çünkü don gelince küçük bir sorun bile yolda kalmaya dönüşüyor.

Akü ve Elektrik Tarafı

Kışın en sık arıza kaynağı akü. Soğukta akünün verebildiği akım düşerken, motorun ilk çalışma anında istediği akım artıyor. Yani tam ters yönde iki etki üst üste geliyor. Ben kutup başlarını gözle kontrol ediyorum: beyaz-yeşil bir tozlanma varsa temizliyorum, kelepçeleri elle çekiştirip oynayıp oynamadığına bakıyorum. Aracınız üç yaşını geçtiyse akünün gerilimini ölçtürmek iyi fikir; ucuz bir multimetre bile motor kapalıyken 12,5 volt civarını göstermiyorsa size bir şey anlatıyordur. Akü bakımını ayrı ayrı anlattığım bölüm var, oraya da göz atmanızı öneririm.

Elektrik tarafında farlar da kışın önem kazanıyor. Gün kısalıyor, sis ve yağmur artıyor. Bütün ampulleri tek tek yakıp söndürüyorum, far camlarındaki sarılığı temizliyorum. Aydınlatma ve camlarla ilgili detaylar için sitedeki ilgili rehber işinizi kolaylaştırır.

Lastikler ve Yol Tutuşu

Kış lastiği tartışması uzar gider ama benim tecrübem net: hava sıcaklığı 7 derecenin altına indiğinde yaz lastiğinin kauçuğu sertleşiyor, frende fark hissediliyor. Kar görmeyen bir şehirde yaşıyor olsanız bile ıslak zeminde bu farkı fark ediyorsunuz. Diş derinliğini bozuk para ile kontrol etmek pratik bir yöntem, ama ucuz bir diş derinlik ölçer alıp saklamak daha sağlıklı.

Bir de basınç meselesi var: soğukta havanın hacmi düştüğü için basınç kendiliğinden azalıyor. Kış boyunca ayda bir ölçüm alışkanlığı ediniyorum. Lastik bakımı ve doğru basınç ayarını anlattığım bölümde üretici değerlerini nereden bulacağınızı da yazdım.

Sıvılar, Silecekler ve Fren

Cam suyu deposuna kışın kesinlikle antifrizli cam suyu koyuyorum. Bir kere sıradan su koydum, sabah pompayı zorladım ve hortumun içindeki buz yüzünden hiçbir şey püskürmedi; o gün bütün yol boyunca kirli camla gittim. Soğutucu sıvısının donma noktası da önemli, seviyeyi ve karışım oranını kontrol ettirin. Bu iş için hazırladığım soğutucu sıvı bölümü adım adım anlatıyor.

Silecek lastikleri kışın hızlı yoruluyor; tırnağınızla kenarını gezdirdiğinizde çentik ya da sertlik hissediyorsanız değiştirin, çok ucuz bir parça. Frenler için de kışa girmeden bir kontrol yapıyorum, çünkü ıslak ve buzlu zeminde fren mesafesi zaten uzuyor, üstüne aşınmış balata istemezsiniz.

Yaz Öncesi Odaklandığım Noktalar

Yazın düşmanı ısı. Motor zaten kendi sıcaklığını üretiyor, üstüne 35 derece hava ve asfalttan yansıyan sıcaklık ekleniyor. Ben mayıs başında kaputu açıp gözlerimi soğutma sistemine ve klimaya çeviriyorum.

Soğutma Sistemi ve Motor Isısı

Radyatör peteklerinin arasına kışın topladığı yapraklar, poşet parçaları takılabiliyor. Elimle temizliyorum, sonra hafif basınçlı suyla arkadan öne doğru duruluyorum. Hortumları sıkıyorum: sünger gibi yumuşamışsa ya da çatlak varsa, yaz ortasında patlamasını beklemeye gerek yok. Soğutucu sıvı seviyesi yazın da aynı derecede kritik; sadece su eklemek yerine doğru oranda karışım kullanmak gerekiyor, çünkü karışım aynı zamanda kaynama noktasını yükseltiyor.

Klima ve Kabin Havası

Klimayı kış boyunca hiç açmadıysanız yazın ilk çalıştırmada rutubet kokusu gelir. Ben kışın da ayda bir on dakika klimayı çalıştırıyorum, hem contalar yağlanıyor hem koku birikmiyor. Yaz öncesi polen filtresini mutlaka değiştiriyorum; çıkardığım filtreye bakınca içinden neler geçtiğini görmek insanı bu işe ikna ediyor. Klima bakımı ve bakteri temizliğiyle filtre değişimi rehberleri birlikte okunduğunda tablo tamamlanıyor.

Yağ, Filtreler ve İç Mekân

Motor yağının viskozitesi sıcakta incelir. Kilometreniz dolmaya yakınsa yaz öncesini bahane edip yağ ve yağ filtresini yeniliyorum; motor yağı değişimini anlattığım bölümde hangi viskoziteyi seçeceğinize dair notlar var. Hava filtresi tozlu yaz aylarında daha çabuk tıkanıyor, ona da bakın.

Son olarak iç mekân: güneş, torpidoyu ve döşemeyi kurutup çatlatıyor. UV korumalı bir bakım ürünü ve güneşlik, birkaç yıl sonra fark yaratıyor. Kapı menteşeleri ve kilit dilleri de yazın kuruyor; oralara ince bir yağlama yapmak gıcırtıyı bitiriyor.

Hızlı Karşılaştırma